BENG: NZEB of EPC?

Beste Selina,

Hoe hard we ook rekenen aan het energieverbruik, het blijft een benadering van de waarheid. Niet alles is tot op de komma te voorspellen. Wat we wel kunnen doen is de benadering pakken die het beste past bij de situatie.

Het energieverbruik van een gebouw wordt meestal (zoals je weet) gesplitst in een gebruikersdeel en een gebouwdeel. Want de ervaring is dat het gebruikersdeel alle kanten op kan: afhankelijk van de hobby’s en gewoontes van de bewoners. Maar:

Het gebouwgebonden energieverbruik is immers net zo goed afhankelijk van het gedrag van de bewoner!

Dat blijkt maar weer uit het onderzoek van Daša Majcen, promovendus aan de TU Delft. Zij stelt dat het energielabel eigenlijk weinig zegt over de energiezuinigheid van een huis, maar dat het helemaal afhankelijk is van het gedrag van de bewoner. Zij heeft hiertoe diepgaand onderzoek gedaan.

Wat interessant is aan het onderzoek van Daša Majcen, is dat zij aangeeft dat het dus veel rendabeler is om energie (lees: geld en tijd) te steken in het veranderen van gedrag van bewoners, dan in het renoveren van de woningen. Zeker wanneer het doel het beperken van de energievraag is.

Energiezuinigheid van het gebouw

Wat natuurlijk niet hoeft te betekenen dat we kunnen stoppen met het energetisch renoveren van woningen naar hoge ambitieniveaus…. In potentie kun je nog steeds zeggen dat een gelijk gezin véél energiezuiniger kan leven in een A++ woning dan in een F woning. Met gelijkblijvend gedrag, moet ik er dan wel bij zeggen. Want: in een F woning heeft men bijvoorbeeld de neiging om alleen de leefruimte te verwarmen, wat natuurlijk zorgt voor een laag energieverbruik.

Om dus iets te kunnen zeggen over de kwaliteit van het potentiële energieverbruik van de woning, gaan we uit van een ‘standaard gezin’. En daar willen we dan ook aan kunnen rekenen, zodat we kunnen ‘voorspellen’ wat het potentiële verbruik kan zijn.

Rekenen aan BENG

Al sinds 1995 gebruiken we de EPC (EPG) als berekeningsmethodiek en merken nu dat des te dichter de EPC de nul nadert, des te slechter deze aansluit op de werkelijkheid. Rondom diezelfde periode werd in Duitsland het Passivhaus Institut opgericht. De woningen die volgens de Passiefhuis maatregelen gerealiseerd zijn, zijn binnen Europees gefinancierde programma’s vanaf het begin gemonitord. Hiermee bewezen zij dat hun bouwmethodiek klopt. Ook hebben zij daarmee de Passiefhuis berekeningsmethodiek (de PHPP) geperfectioneerd. Je zou kunnen zeggen dat de PHPP een rekenmethodiek is waarmee de waarheid heel aardig voorspeld kan worden.

De nieuwste versie van de PHPP (versie 9) is in het Nederlands vertaald en aangepast met bijvoorbeeld de Nederlandse klimaatgegevens. Deze is omgedoopt tot NZEB-tool, omdat er meer dan alleen Passiefhuizen mee berekend kunnen worden. Ook bijvoorbeeld bouwbesluit, BENG, Nul Op de Meter en Active House kunnen berekend worden. NZEB (Nearly Zero Energy Buildings) staat voor hetzelfde als BENG (Bijna Energie Neutrale Gebouwen).

Waarom dan niet ook in Nederland gebruik maken van de NZEB rekenmethode om BENG te berekenen?

Op dit moment worden de BENG eisen voor 2020 uitgewerkt door de overheid en hoe deze verschillende eisen berekend zouden moeten worden. Mijn indruk is dat men de neiging heeft om bij de rekenmethodiek van de EPC te blijven. Deels omdat deze in regelgeving is verankerd.

Maar kunnen we niet veel beter bekijken welke rekenmethodiek de beste resultaten levert?

Jouw visie hierop hoor ik graag in een reactie!

Energie in ontwerpfase berekenen

Met de NZEB-tool kan een goede inschatting gemaakt worden van het gebouwgebonden energieverbruik in de woning en de energiebalans. Dit is een intensieve berekening, die vaak aan het einde van de ontwerpfase ingezet wordt om te checken of bewijzen dat men goed zit met het ontwerp. (Vergelijkbaar met hoe de EPC gebruikt wordt). Zo niet, dan kun je op dat moment je ontwerp nog bijstellen. Carl-Peter Goossens geeft hiervoor een tweedaagse NZEB-tool cursus op 26 en 28 april. De training is vooral geschikt voor mensen die verwachten de tool vaker in te gaan zetten omdat zij in opdracht of voor hun eigen ontwerp een betrouwbare berekening willen kunnen maken.

Ik wil daar graag een andere tool naast zetten: de BENG 2020 rekenmethodiek. Dit is een vereenvoudigde versie van de PHPP (NZEB) rekenmethodiek. Deze tool is duidelijk bedoeld om tijdens de ontwerpfase ingezet te worden om gedurende het ontwerpproces al bij te kunnen sturen. Deze berekening is vrij snel te maken. Het is minder nauwkeurig als de NZEB-tool, maar geeft een goede indicatie. Bovendien wordt er een inschatting gemaakt van de te verwachten hoogte van de energierekening. Deze is te baseren op de huidige energierekening van de bewoners, zodat het gebruikersgedrag hierin meegenomen wordt.
René de Brouwer geeft op 11 en 25 mei een 2-daagse training rekenen aan een energieneutraal gebouw waarin vooral ook het begrip van energieneutraal ontwerpen en aan welke knoppen je kunt draaien van belang is. Ik schreef in eeneerdere blogpost mijn eigen inzichten vanuit het volgen van deze training.

En daarmee zijn we weer rond bij het begin: hoe we de invloed van het bewonersgedrag mee kunnen nemen en welke rekenmethodiek we het beste in kunnen zetten op welk moment.

 

Deze blog is onderdeel van de kenniswisseling tussen Selina Roskam van RVO.nl en Cindy Vissering van SBRCURnet.

De vorige blog van Selina vind je hier.

Deze blog verscheen oorspronkelijk op LinkedIn.

Leave a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.